"Ху" нам өөрсдийгөө Ардын намынхан гэдэг болсноос хойш дангаараа Засгийн газар хурал­даж байгаагүй. Ардчилсан намын­хан Хамтарсан засгаас гарснаар МАН-д одоо төр, засгийн шийдвэ­рийг бие даан гаргах үүрэг оногд­лоо. Хамтраагүй Засгийн газар хоёр ч удаа хурлаа хийж анхны шийдвэрүүд нь олон нийтэд мэ­дээлэгдэж байна.

Эд нар дангаараа гэр сахиад үлдэхээр юу хийдэг бол гэсэн сонирхол олон хүнд бий. Ирэх жилийн шороон үхрийн шинж гэдэг шиг дан Засгийн давын өмнө шийд­сэн шийдвэр дуулиантай. Монголын төрд үлдмэгцээ эхлээд төрийн өмчийг эзэнгүй болгохоос "ажлаа эхлэх" юм. ТӨХ-ны дарга Д.Сугар гээд эдэн дотроо арай шударга, өөрөөрөө дуугар­чихдаг, байгаагаараа байчихдаг нөхөр байлаа. Тэрний шударга зан ба төрийн өмч хоёр нэг дор бай­гаад байвал "ажил явахгүй" гэж үзжээ дээ.

Байгаль эхийн уран бүтээл дотор гоё амьтан зөндөө бий. Эрвээхэй, тогосноос өгсүүлээд бугын эхнэр согоо ч дажгүй. Харин сайхан амьтан гэвэл "Мий"-гийн төрлийн хэдэн том араатанг заа­даг. "Мий" овогт нэрийн дор  69 төрлийн махчин ба хөхтөн хоо­рон­доо садан төрөл болцгоодог. Гэ­рийн ногоон муужгай, хээрийн мануулаас эхлээд дээшилсээр арслан, барс гэхчилэн эрэм­бэлэг­дэнэ. Эдний нэг болох Монголын цоохор ирвэс бол бүс нутагтаа араатны хаан, үнэхээр язгууртан шинжийн амьтан. ДНБ нь ядмагхан хүнээс өндөр өртөгтэй. 350 мянган ам.долларын үнэтэй тансаг эрээн цоохор "шуб" эгэлдэргэлж, нэг бүр нь 85 мянган долларын аргаль, янгираар үдийн зоогоо хийнэ. Газрын дээр тэнгэрийн дор Алтай Хангайн ян сарьдгуудаар нутаг­лана. Хийморь лундааны хувьд чоно бол дэргэд нь зүгээр л нэг золбин гөлөг гэсэн үг.

Манай амьдрал зөвхөн сонгууль байсан юм шиг.  Бүтэн дөрвөн жилийн турш, зарим нь бүр хорин жил но­цол­дож байж сая өнгөрсөн долоо хоногт сонгуулийн ши­нэ хуультай болж байгаа гэнэ.

Энэ сэдэв хэдэн улстөрч ба түүнийг тойрсон зарим мэдээллийн хэрэгсэл, улс төртэй хутгалдсан бизнесийн ганц нэг бүлэглэлийнхний  дунд л тийм чухал байсан байх. Улстөрчдийн хэллэгээр "нийт сонгогчид" бол юу бо­лоод өнгөрснийг мэдээ ч үгүй, мэдэхийг ч хүсэхгүй. Тэнд өөр амьдрал үргэлжилдэг агаад өөр өөрийн гэсэн чухал сэ­дэвтэй. Гэхдээ Монголд олиг­той хөлбөмбөгийн баг, цуу­тай дуучин байхгүй болохоор энэ хавар энэ хэдэн улстөрч уйдаа гаргах сэдэв болж таар­на. "Ёолкны маргааш"-аас эхлэн сонгуулийн кампа­нит ажил улс орон даяар өрнөх нь тодорхой. Ер нь ч эхэлчихээд байна л даа. Тэр нь яаж мэдрэгддэг вэ гэхээр бүх шатны эрх баригчид бүг­дээрээ ард түмэндээ хайртай болцгооно. Тэд ард түмний­хээ төлөө эрслэн босоцгоо­лоо. Сум, багийн хуралд нэр дэвшигчид хүртэл энэ хавар оноо авах болохоор ард түмэнд хайртай моринууд гадуур пиг.

"Ном хаялцах" гэсэн хэллэг байдаг. Бурхны шашны лам нарын дунд болдог асуудал болов уу. Үүнийг санагдуулам нэг ном унш­лаа. Энэ ном нь "Дэлхийг өөрчилж чадах долоон туршилт" гээд "Хувьс­галч шинжлэх ухааныг хувиараа турших гарын авлага. Руперт Шельд­рейд гэх уртаа нэртэй.  Бас болоогүй "Үр дүнгүүдийг сүүлийн үеийн байдлаар шинэчилсэн шинэ хэвлэлт" гэж сониныхны хэллэгээр бол доогуураа давхар "цагаан гарчиг"-тай.

Одоо чинь "Бээст сэллэр"-гүй ном гэж байх биш. Ард нь дүг­нэснээр бол "Ертөнцийн шилдэг борлуулалттай...Шельдрейк" гэнэ шүү. Тэгэхээр заавал уншаарай бариарай гэх гээгүй. Зүгээр санааг нь яриад өгчихье.

Телевизийн нэвтрүүлэг ид хүчээ авч олны хүртээл болж байх үед дуурь жүжгийн театр, бусад үзвэ­рийн газ­рууд бүгд хаалгаа хаана гэж ярьдаг байлаа. Хөгжлийн шинэ ирээдүйд зурагт гэдэг юм гараад ирсэн болохоор үнэхээр тэгэх юм шиг санаг­даж байсан аж. Ялангуяа театрт очоод кино үзэх үзэг­чийн тоо эрс багассан нь үүнийг нотолсон. Байдал улам бишдэж видео каме­рууд, приставка гэхчилэн тех­но­логиудыг хэн дуртай нь эзэмших болсноор холливу­дынхан ч түгшиж эхэлсэн. Монголын хувьд гэхэд хөдөө­гийн сум бригадын төв дэх улаан­булангууд үнэхээр хаал­гаа барихаас өөр арга­гүй болж дам­пуурцгаасан. Цаашдаа кино зо­хиол бичиж, жүжигчид тоглоод орлогоо олж амжаагүй байтал нь зу­рагтынхан түрүүлж гаргаад байх шинжтэй болчихов.

Ийм нэртэй спорт байдгийг олон хүн анзаардаггүй байх. Мон­голын хувьд тийм чухал салбар биш. Гэхдээ биеийн тамир, спортыг судлаач гэж байдаг бол энэ спор­тын мөн чанараар эрдмийн зэрэг хамгаалчихаар сонирхолтой сэдэв байдаг юм. Мөн тэгээд зогсохгүй хүндийн өргөлтийн спортыг Ерөн­хий боловсролын сургуулийн хи­чээ­лийн программд оруулсан ч болохоор санагддаг. Энэ спортоор хичээллэж байсан юм гээд одоо сурталчлаад маньд ямар ч ашиг байхгүй л дээ. Яахав хүмүүст хэрэг болж юу магад гэсэн үүднээс бичиж байна. Дуустал нь уншчихаарай.

Энэ сарын эхээр Хүндийн өр­гөлтийн ээлжит ДАШТ Парист бо­лоод өнгөрсөн. Манайхаас хоёр эмэгтэй оролцсон. Мэргэжлийн бус хүний нүдээр бол тааруухан л орсон доо. Харин штанг өргөж байгааг харах тийм ч сонирхолгүй биш. Ихээхэн ойлгомжтой спортын төрөл тул хөөрхөн сэтгэл догдлуул­чихна. Үзэгчид тэмцээн дээр болж байгаа агшнаас нэг зүйл анзаар­даг­гүй.  Нөгөө төмрөө өргөх гэж байгаа нөхөр дэвжээн дээр гарч ирээд хэсэг хугацаанд зогтусдаг даа. Тэр агшинд эргэн тойрон дахь үзэгчид өөрийн мэдэлгүй чив чи­мээгүй болчихдог. Яагаад тамирчин өргөлтийг шууд очоод гүйцэтгэсэн­гүй вэ. Юугаа бодсон юм бол. Эсвэл маани уншив уу?

Ү цахилгаан станц шинээр барих тухай яриа гараад ирэв. Ерөнхийлөгчөөсөө эхлээд шат шатандаа бөөн юм болж байна. Энэ маш чухал сэдэв гэнэ. Гэтэл Монголоор дүүрэн чухалгүй юм алга. Сөргүүлээд газар тариалан, мал аж ахуй, Ардын хувьсгалын -90, НҮБ-ын 50 жилийн ой...

Хаа очиж ойрд тог тасрахаа байчихаад байгаа юм. Тийм бо­лоод ч тэр үү унтраалганы араас цахилгаан ургадаг аятай анзаа­рагддаггүй. Анзаарлаа гээд нарийн учрыг нь цахилгааны мончоор хүртэл мэдэхгүй юм чинь. Тэр бүү хэл жилийн жилд зун амарсан хойгуур байрны цахилгааны төл­бөр сэмээрхэн нэмчихсэн байдгийг хүртэл хэл ам хийлгүй орхицгоодог.

Ерөнхий сайд С.Батболд Ев­роп, АНУ-д хийх албан ёсны айлч­лалаа цуцалсан байна. НҮБ-ын ээлжит ассамблейд улс орнуудын Ерөнхий сайдууд оролцдог уламж­лалыг энэ удаа Монгол тасаллаа.

УИХ-ын нэр бүхий есхөн гишүү­нээс  "Сү" сайдыг огцруулах бичиг үйлдсэний төлөө яагаад ийн гарч орж чадахаа байтлаа сандралдав. Эхлээд 20 гишүүн хоороороо Засгийн газрыг шүүмжилж явснаа тал нь амаа хамхисан. Асуудал тэгсгээд намжиж байгаа юм биш үү. 1996-2000 оны "Ардчилсан хол­боо-эвсэл"-ийн үед  ээлжит Засгийн газрыг ийм цөөхөн гишүүн эсэр­гүүцсэн бол тэвдэх нь битгий хэл баярлаад сүйд болно доо. Гэтэл өнөөдөр манай засаглал төсөв дээрээ бялуурч, түмэн олондоо нялуурч улам л улцаганах боллоо. Сульдаатай хүүхэд нэг муу хамрын ханиад туссан ч уйлагнадаг шиг тийм чадамжгүй засаглал үнэхээр гологдож байна.